Vlaams vleermuizenrecord tweede jaar op rij verbroken

Terug naar overzicht
Vleermuizen tellen in het fort van Oelegem (copyright: provincie Antwerpen - Vilda, Yves Adams)
di, 2015-01-13 16:10

Het Fort van Oelegem te Ranst maakt deel uit van de dubbele historische fortengordel rond Antwerpen. Deze forten verloren hun rol in de verdediging van België reeds decennia geleden, en de tijd gaf deze leegstaande gebouwen een eigen aanzicht. De meterdikke, aangeaarde muren met doorsijpelend water zorgden voor een warm, gebufferd en vochtig microklimaat dat identiek is aan dit in een grot.

Met de komst van het grotklimaat, verschenen ook grotbewoners: vleermuizen. De aantrek op deze dieren was zo groot, dat na enige tientallen jaren de fortengordels uitgegroeid zijn tot één van de belangrijkste overwinteringsplaatsen van vleermuizen in Europa, en daarvoor internationale bescherming verkregen.

 

 VLEERMUIZEN TELLEN

 

De tijd dat vleermuizen steevast negatieve reacties uitlokten is ondertussen reeds lang voorbij. Gelukkig, want door het onder controle houden van muggen en andere nachtinsecten vervult deze diergroep een belangrijke rol in het ecosysteem. De vleermuizen in de Antwerpse forten worden al sinds 1976 opgevolgd. Ieder jaar worden de aantallen overwinteraars er nauwkeurig geteld. Het Fort van Oelegem is een buitenbeentje tussen deze forten. Waar andere forten enkele tientallen tot honderden vleermuizen herbergen, is dit fort reeds 6 jaar de kaap van de 1.000 dieren gepasseerd – en de aantallen nemen nog steeds toe. Vorige winter werd er het hoogste aantal vleermuizen ooit in Vlaanderen geteld: 1.234 individuen. Afgelopen zondag verbeterde het fort van Oelegem echter zijn eigen record nogmaals, met maar liefst 1.321 dieren.

 

INGEKORVEN VLEERMUIZEN
 
Wat Fort Oelegem bijzonder maakt, is dat het voor meerdere soorten een belangrijk deel van de Vlaamse populatie herbergt. In heel Vlaanderen worden er van de ingekorven vleermuis nog maar een paar honderd dieren geteld – waarvan meer dan honderd in het Fort van Oelegem. Voor de franjestaart is het Fort van Oelegem met ruime voorsprong de grootste Vlaamse overwinteringsplaats.

  

EEN NIEUW RECORD – EN TOCH BEDREIGD…

 Het succes van het fort van Oelegem - en van de fortengordels in het algemeen – voor vleermuizen is geen toeval. Het is net doordat deze forten een uitgestrekt netwerk vormen voor de dieren, dat er zoveel dieren voorkomen. Als forten echter een herbestemming krijgen waarbij het specifieke grotklimaat verdwijnt, vallen er schakels uit de ketting van vleermuizenforten. Verdwijnen er te veel schakels, dan dreigt de hele vleermuizenpopulatie ineen te storten. Om dit te voorkomen, is een geïntegreerd vleermuisvriendelijk beheer voor de gehele fortengordels noodzakelijk. Het fort van Oelegem geeft hier het goede voorbeeld.

 

BEHEER VAN FORT OELEGEM
 
Fort Oelegem wordt sedert 1984 beheerd door de Werkgroep Fort Oelegem van de jongerenvereniging voor natuurstudie en milieubehoud Natuur 2000.  Gedurende het overwinteringsseizoen (begin oktober- begin mei) wordt er zorgvuldig op gelet dat op de overwinteringsplaatsen, verspreid over het hele fort, voldaan wordt aan de eisen die de vleermuizen stellen aan hun habitat: volstrekte rust, duisternis, tegen 100% vochtigheid en een stabiele grottemperatuur. 

 

OPENDEURDAG
 
Buiten het vleermuizenoverwinteringsseizoen stelt Natuur 2000 het monument en het bijbehorend natuurgebied van Fort Oelegem elk jaar van mei tot september op afspraak open voor geïnteresseerde bezoekers. De vereniging organiseert er in die periode verder een aantal vleermuizen-infoavonden. Het bezoekseizoen 2015 start op zondag 26 april met een opendeurdag. Meer informatie daarover vindt men op de websites fortoelegem.be en natuur2000.be.

 

 

Contactgegevens: 

WERKGROEP FORT OELEGEM VAN NATUUR 2000
p/a Kasteel Hallehof
Kasteeldreef 55
2980 Halle-Zoersel
0475/29 04 87